دیسفاژی یا اختلال بلعیدن چیست ؟ علل ، علایم و درمان دیسفاژی

بلعیدن دشوار (دیسفاژی) بدین معنی است که انتقال مواد غذایی یا مایع از دهان به معده شما طول می کشد. دیسفاژی  ممکن است با درد همراه باشد. در بعضی موارد بلع ممکن است غیر ممکن باشد.

گاهی مشکل بلع،  ممکن است رخ دهد که معمولا باعث نگرانی نمی شود. اما دیسفاژی مداوم  یک بیماری جدی پزشکی است که نیاز به درمان دارد .

مشکلات بلع می تواند در هر سنی رخ دهد، اما در افراد مسن بیشتر اتفاق می افتد. علل مشکلات بلع متفاوت هستند و درمان بستگی به علت دارد.

 

دیسفاژی

 

علائم دیسفاژی :

علائم و نشانه های مرتبط با دیسفاژی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • داشتن درد در هنگام بلع
    داشتن احساس ماندن غذا در گلو یا قفسه سینه یا پشت قفسه سینه خود (ستون فقرات)
    سوزش گلو
    آمدن یا اسید معده به داخل گلو
    از دست دادن وزن به طور غیر منتظره
    سرفه یا سوزش در هنگام بلعیدن
    نیاز به کاهش غذا به قطعات کوچکتر و یا اجتناب از غذاهای خاص به دلیل بلع مشکل

 

علل :

بلع پیچیده است و تعدادی از شرایط می تواند با این فرایند مواجه شود. گاهی اوقات علت  شناسایی نمی شود. با این حال، دیسفاژی به طور کلی در یکی از دسته های زیر قرار می گیرد.

دیسفاژی مری :

دیسفاژی مری به حساسیت خوردن غذا در گلو و یا سینه شما بعد از شروع به فرو رفتن غذا اشاره دارد.

دیسفاژی اوروفارنژیال :

شرایط خاصی می تواند عضلات گلو را تضعیف کند، هنگامی که شروع به فرو رفتن می کنید، غذا را از دهان خود به گلو و مری می برید.اما گاهی عنگام بلع ممکن است  سرفه کنید. این امر ممکن است منجر به پنومونی شود.

علل دیسفاژی اوروفارنژیال عبارتند از:

اختلالات عصبی. برخی اختلالات مانند مولتیپل اسکلروزیس، دیستروفی عضلانی و بیماری پارکینسون می توانند منجر به دیسفاژی شوند.
خسارت عصبی. آسیب عصبی ناگهانی، مانند آسیب مغزی یا مغز یا نخاع، می تواند بر توانایی شما برای فرو بردن تاثیر بگذارد.
سرطان. برخی از سرطانها و بعضی از درمانهای سرطانی، مانند رادیوتراپی، می توانند باعث بلعیدن مشکل شود.

 

 

عوارض جانبی :

بلعیدن دشوار می تواند منجر به:

  • سوء تغذیه، کاهش وزن و کم آبی بدن شود.
    هنگامی که غذا یا مایع وارد جریان هوا شود در هنگام تلاش برای فرو رفتن می تواند موجب پنومونی آسپیراسیون شود، زیرا غذا می تواند باکتری ها را به ریه ها معرفی کند.
    خفگی می تواند رخ دهد.

 

دیسفاژی

 

تشخیص :

پزشک شما احتمالا یک معاینه فیزیکی را انجام می دهد و ممکن است از آزمایش های مختلف برای تعیین علت مشکل بلع شما استفاده کند.

تستها ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • اشعه ایکس با مواد کنتراست (اشعه ایکس باریم)
  • مطالعه بلع دینامیک
  • معاینه بصری مری شما (آندوسکوپی).
  • ارزیابی غربالگری آندوسکوپی فیبر نوری
  • آزمون عضله مری (منومتری).
  • اسکن تصویربرداری

 

 

درمان :

درمان بستگی به نوع یا علت اختلال بلع دارد.

بسته به نوع اختلال عملکردی شامل :
تغییرات رژیم غذایی: به عواملی چون حجم ماده غذایی، شیوه تغذیه، و … بستگی دارد.
تکنیکهای جبرانی بلع شامل: تغییر وضعیت بیمار، روش های پیشرفت آگاهی حسی بیمار ، تغییر اندازه لقمه غذا و سرعت ارائه آن به بیمار، تغییر چگالی و سفتی ماده غذایی ، استفاده از پروتزهای داخل دهانی
درمان بلع به صورت غیر مستقیم: این شیوه به بیمار تمریناتی را جهت تقویت ماهیچه های آسیب دیده یا ضعیف شده آموزش می دهد.
درمان بلع به صورت مستقیم: این شیوه تمریناتی را برای عملکرد صحیح حین بلع به بیمار آموزش می دهد.
بهترین تکنیک در درمان دیسفاژی حذف آسپیراسیون تاحد امکان و جلوگیری از باقیماندن غذا در مسیر دهان و حلق می باشد.

دیسفاژی اوروفارنژیال :

  •  یادگیری بعضی از تمرینات ممکن است به هماهنگ کردن ماهیچه های بلع و یا تسکین اعصاب که باعث رفلکس بلعیدن می شوند کمک کند.
  •  شما ممکن است تمرینات و تکنیک های بلع جدید را برای کمک به جبران دیسفاژی ناشی از مشکلات عصبی مانند بیماری آلزایمر یا بیماری پارکینسون  آموزش ببینید.

دیسفاژی مری :

روش های درمان  ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • انقباض مری ، پزشک ممکن است از یک آندوسکوپ با یک بالون خاص استفاده کند که به آرامی مری را کشش داده و عرض مری را گسترش دهد.
  •  ممکن است به جراحی برای پاک کردن مسیر مری نیاز داشته باشید.
    داروها بلعیدن مشکل با GERD می تواند با داروهای خوراکی تجویز شود تا اسید معده کاهش یابد. ممکن است لازم باشد این داروها را برای مدت طولانی مصرف کنید.

عمل جراحی :

  • ممکن است جراحی برای از بین بردن مشکلات بلع ناشی از باریک شدن یا انسداد گلو توصیه شود.
  • نوع درمان جراحی بستگی به علت دیسفاژی دارد.

توصیه هایی برای رژیم غذایی :

در گروه چربی ها کره، مارگارین، خامه ترش، پنیر خامه ای، مایونز و سس سفید با دقت در غلظت آن ها پیشنهاد می شود . در مورد میوه ها، آب میوه ها بدون دانه و یا ته مانده ی میوه مصرف شود.

گوشت های نرم و پوره شده و جوان مصرف شود. گوشت های پیر، سفت و رشته ای هستند و در بلع این افراد، ایجاد مشکل می کنند. ماهی و مرغ در تکه ماده پخته و مخلوط با یک  خوردنی نرم مانند ماست یا سس داده شود تا از خشکی آن جلوگیری شود .

با انتخاب دقیق غذاها از نظر غلظت و نرمی (غذاهای پوره شده به جای مایعات غلیظ ) از ورود غذا به مسیر تنفسی، پیشگیری نمایید. می توان با عسل، پودر شیرخشک، سیب زمینی پخته و رنده شده و یا پودر مغزها، غلظت غذاها را افزایش داد .

فراموش نکنید غذاهایی مانند ژله و ژلاتین در دمای بدن به حالت مایع درآمده و ممکن است ایجاد مشکل کند .  برنامه غذایی با گذشت زمان به سمت غذاهای نرم پیش رود .

از نوشیدنی های بسیار داغ، قهوه، چای غلیظ، آب میوه های ترش، غذاهای خشک مانند کراکرها، ماهی های استخوانی، مواد چسبنده مانند موز، کره بادام زمینی و غذاهای ادویه دار خودداری کنید .

در صورت عدم مصرف غلات کامل، میوه ها و سبزی ها، رژیم غذایی را از لحاظ کمبود فیبر و ویتامین ها از جمله ویتامین ث کنترل کنید .

به برخی مواد غذایی مانند ذرت بوداده، غلات سبوس دار، مغز (به مقدار زیاد)، پنیر محلی، میوه ی با پوست، کرفس، آناناس و سایر میوه هایی که فیبر سفت تری دارند و هم زمانی بعضی غذاها با هم مانند گوشت و غذاهای خشک مانند نان های ساندویچی، چیپس با هم و یا با موادی که باعث چسبندگی می شوند مانند کره بادام زمینی، موز، سیب زمینی پوره شده باید بسیار دقت شود چرا که به راحتی باعث برگشت غذا و ورود مواد به ریه (آسپیراسیون) می شوند .

برای افرادی که حس دهانی آن ها بسیار کم شده، از غذاهای سردتر استفاده کنید

فراموش نکنید که هیچ داروی گیاهی را بدون مشورت با پزشک استفاده نکنید

و بدانیم که با رژیم غذایی یا مکمل اختلال بلع درمان نمی شود بلکه بدین وسیله از تحلیل بیشتر فرد جلوگیری می شود .

درمان اولیه اختلالات بلع و تغذیه ای ، بررسی علل پایه ای اختلال می باشد . بسته به علت ممکن است درمان دارویی یا جراحی باشد. همراه با درمان دارویی یا جراحی ، رویکردها و مشاورات  آسیب شناس گفتار و زبان هم می تواند در درمان دیسفاژی موثر واقع گردد .

بلع  بصورت تقویت ماهیچه های آسیب دیده  یا ضعیف شده درمان اختلال این شیوه تمریناتی را برای عملکرد صحیح حین بلع به بیمار آموزش می دهد بهترین تکنیک در درمان دیسفاژی حذف آسپیراسیون تاحد امکان و جلوگیری از باقیماندن غذا در مسیر دهان و حلق می باشد.

 

مترجم یک دکتر

منبع :www.mayoclinic.org

ارسال شده در تاریخ ۵ مهر ۱۳۹۷ توسط نرجس ردایی با موضوع درمان , سلامتی | 179 بازدید

دیسفاژی یا اختلال بلعیدن چیست ؟ علل ، علایم و درمان دیسفاژی
5 از 100 رای

مطالب مرتبط

اطلاعات پزشکی

اخبار پزشکی یکی از مهمترین اطلاعاتی است که امروزه باید تا حدودی از آن برخوردار باشیم. برای این منظور ما به یک بانک اطلاعات پزشکی نیاز داریم، هدف از آن حفظ و ارتقاء تندرستی، درمان بیماری‌ها و بازتوانی آسیب‌ دیدگان است. که با شناخت بیماریها،تشخیص، درمان و جلوگیری از بروز آن‌ها به انجام می‌رسد. مجله پزشکی دانشی را در اختیار شما قرار میدهد که بر روی طیف وسیعی از رشته‌ها شامل از فیزیک و زیست‌شناسی تا علوم اجتماعی، مهندسی و علوم انسانی بنا شده‌است. امروزه هدف سایت پزشکی استفاده از فناوری‌های دانش‌ مبنا و استدلال قیاسی برای رسیدن به راه‌ حل مشکلات بالینی است. اکتشافات در باب ماهیت ژن‌ها و سلول‌ها دریچه‌ای برای تعریف فیزیولوژی بر مبنای سیستم‌های مولکولی فراهم کرده‌است. این بصیرت فیزیولوژیکی راه را برای درک بهتر فرایندهای پیچیده بیماری‌ها و رویکردهای نو درمانی فراهم کرده‌است. تلاش بشر برای درمان بیماری‌ها و آسیب‌ها از دوران پیش از باستان وجود داشته‌ است و در دوران باستان نیز در کنار مذهب و گاه به عنوان بخشی از آن وجود داشته‌ است. در یونان باستان پزشکانی چون بقراط اخبار پزشکی را به عنوان دانش و فنی مجزا مطرح کردند و بنیانگذاران راهی بودند که بعدها توسط پزشکانی همچون ابن‌سینا و رازی (رازی مسلمان نبوده و تنها به توحید اعتقاد داشته یعنی موحد بوده؛ اما به اشتباه عنوان می‌شود که وی مسلمان بوده‌است) طی شد. در رنسانس با بهره‌ گیری از اطلاعات پزشکی عمومی  و اطلاعات پزشکی روز پیشرفت‌ های قابل توجهی کرد. از قرن ۱۹ آنچه به عنوان پزشکی مدرن شناخته می‌شود بنیان گذاشته شد. در اواخر قرن بیستم و دوران معاصر دانش ژنتیک رویکرد نسبت به درمان و بیماری‌ها را دچار تحولی جدی کرد به‌طوری‌ که ژنتیک پزشکی را دارای نقشی متحول‌ کننده برای پزشکی از درمان محور بودن به حفظ سلامتی دانسته‌اند. اهمیت سلامتی در بهره‌وری اجتماع و کیفیت زندگی منجر به تأسیس موسسات و قوانین شده‌است تا مسایلی همچون تحصیل و مجوزدهی به پزشکان تا نحوه استفاده از بودجه‌های درمانی در کشورها قانونمند و تنظیم شوند؛ لذا سازمان‌های پزشکی در کشورهای مختلف برای سازمان دهی و قانونمندسازی فعالیت‌های پزشکی تأسیس شده‌اند. در سایت پزشکی، پزشکان با استفاده از قضاوت بالینی، بیمار را جهت تشخیص، درمان و پیشگیری از بیماری ارزیابی می‌کنند. در عملکرد بالینی معمولاً مراحل شرح حال، معاینه فیزیکی، تهیه فهرست مشکلات، مشخص کردن تشخیص‌های افتراقی، بررسی‌ها (شامل آزمایش و تصویربرداری و …)، رسیدن به تشخیص و در آخر درمان انجام می‌شود. امروزه پیشرفت‌های روزمره علم و گسترش قابل توجه دامنه دانش پزشکی و شناخت بشر از بیماری‌ها منجر به تخصصی شدن پزشکی و تقسیم آن به رشته‌های مختلف شده‌است. با این حال کما کان ارائه خدمات پزشکی در بیشتر جوامع از سطح مراقبت‌های اولیه بهداشتی، با تمرکز روی اطلاعات پزشکی و سلامت و پزشکان خانواده شروع می‌شود و بسته به نیاز در سیستم ارجاع بیماران به سطوح دوم و سوم که خدمات پزشکی تخصصی‌تر را ارائه می‌دهند ارجاع می‌شوند. مجله پزشکی مدرن با انتقاداتی هم مواجه است از جمله عدم دسترسی مناطق محروم و طبقه کم درآمد بعضی جوامع به خدمات پزشکی گران‌قیمت که در این راه سازمان‌هایی همچون سازمان جهانی بهداشت با تعیین سیاست‌های جهانی و ایجاد مسئولیت در کشورها و سیاستمداران نسبت به سلامتی سعی در رفع این نقیصه را دارند.

©یک دکتر / بازنشر مطالب تنها با کسب اجازه کتبی و پرداخت هزینه بابت هر مطلب و همچنین ذکر منبع و لینک مستقیم به همان مطلب مجاز است