اسکیزوفرنی ؛ از علائم تا روش های درمان این عارضه ذهنی

اسکیزوفرنی یک کلمه عمومی در روانپزشکی است. روان‌پزشکان آن را نوعی جنون (psychosis) می‌شناسند. به باور آنها فرد اسکیزوفرنیک قابلیت تمیز دادن بین افکار، ایده‌ها و تصورات قوی خودش و واقعیت (ادراکات مشترک، مجموعه ایده‌ها و ارزش‌های افراد دیگری که در فرهنگ او آن را واقعیت می نامند) را ندارد. در ادامه به معرفی و علل وجود این بیماری می پردازیم.

بیماری اسکیزوفرنی چیست

 اسکیزوفرنی به یک میزان بر زن‌ها و مردها اثر می‌کند. این بیماری معمولاً در مردها زودتر و در سنین جوانی بروز می‌کند، اما در خانم‌ها در اواخر بیست سالگی و اوایل سی سالگی ایجاد می‌شود. کودکان بالای ۵ سال نیز ممکن است به اسکیزوفرنی مبتلا شوند، اما بروز این بیماری قبل از دوره نوجوانی بسیار نادر است. برخی به غلط تصور می‌کنند، افراد مبتلا به اسکیزوفرنی دوشخصیتی هستند و به‌طور کلی خشن هستند. در صورتی که هر دوی این دیدگاه‌ها اشتباه است.

اسکیزوفرنی یک بیماری وسیع و فراگیر است و در سراسر جهان نیز وجود دارد. با مصرف داروهای تجویز شده به صورت سر وقت می توان آن را کنترل کرد اما در برخی از افراد این دارو و درمان‌ها کمک چندانی نمی‌کند و گاهی به خاطر عوارض جانبی این داروها یا سایر دلایل، درمان قطع می‌شود. حتی زمانیکه درمان موثر واقع شود، ایستادگی دربرابر نتایج بیماری -از دست رفتن فرصت‌ها، ننگ حاصل از بیماری، باقیمانده علائم و عوارض جانبی داروها- باز هم برای بیمار مشکل ساز خواهد بود.
 

نشانه های اسکیزوفرنی

  • ایجاد تغییرات پریشان کننده و حتی تکان دهنده در رفتار بیمار
  • شروع ناگهانی علائم دیوانگی و جنون (مراحل پیشرفته اسکیزوفرنی)
  • کناره‌گیری و انزوای اجتماعی و ترد شدگی
  • رفتار، گفتار و تفکرات غیرعادی

برخی از افراد فقط دچار یک مرحله دیوانگی و جنون می‌شوند؛ سایرین در طی زندگی خود مراحل مختلفی از آن را تجربه می‌کنند، اما در فاصله بین این دوران‌ها زندگی عادی دارند. گرچه افراد مبتلا به اسکیزوفرنی حاد، یا تداوم بروز علائم در فرد، معمولاً از عملکردهای عادی خود ریکاور نمی‌شود و برای کنترل علائم نیاز به درمان های طولانی مدت، از جمله دارو دارد. افراد مبتلا به اسکیزوفرنی همیشه احساس ترس، اضطراب و پریشانی می کنند.

چگونه شیزوفرنی را تشخیص دهیم

متخصصین سلامت مغز احتمالاً در اول کار از طریق موارد زیر، دلایل احتمالی دیگر برای این علائم را رد می‌کنند:

– تاریخچه کامل پزشکی

– معاینات جسمی

– آزمایش

– بررسی داروها

– جلوگیری از سایر اختلالات فکری (افسردگی بالینی، اختلال بیپولار، و)

عوارض این بیماری 

فرد مبتلا به شیزوفرنی ممکن است صداهایی بشنود یا یا ممکن است فکرکند که افراد دیگر می‌توانند فکر او را خوانده و یا افکار او را کنترل کنند. در ادامه به دو عارضه مهم این بیماری اشاره خواهیم کرد:

توهمات و خیال‌ها، اختلالات ادراکی است که افراد مبتلا به اسکیزوفرنی معمولاً با آن دست و پنجه نرم می‌کنند. صداهایی که فرد می‌شنود می‌تواند وصف فعالیت‌های او باشد، گفتگو با کسی، هشدار از خطرات قریب الوقوع، و از این قبیل.

پندارهای بیهوده می‌تواند موضوعات مختلفی داشته باشد. برای مثال، بیمارانی که از علائم نوع پارانوئید رنج می‌برند -که تقریباً یک سوم افراد مبتلا به شیزوفرنی را تشکیل می‌دهند- معمولاً تصور می‌کنند که تحت تعقیب‌اند یا کسی می‌خواهد آنها را فریب دهد، اذیتشان کند، به آنها سم بدهد، یا به آنها خیانت کند. این بیماران ممکن است تصور کنند که خودشان یا یکی از اعضای خانواده یا نزدیکانشان در مرکز این آزار و اذیت قرار دارد. بعلاوه، هذیان بزرگی و عظمت که در آن بیمار تصور می‌کند فردی بسیار معروف و مهم است، نیز می تواند در اسکیزوفرنی اتفاق بیفتد.

رفتارهای متداول اسکیزوفرنیک

  • اعتیاد به موادمخدر
  • اعتیاد به سیگار
  • تفکرات آشفته
  • شخصیتی بی تفاوت و بی احساس
  • تغییر رفتارهای “نرمال در مقابل غیرنرمال” (تغییرات رفتاری که می‌تواند در نتیجه همسازی داروها ایجاد شود.)

درمان این بیماری

در زمان ابتلا به این بیماری باید به روانپزشک مراجعه کنید. بسیاری از کسانی که از اسکیزوفرنی رنج می‌برند در همان محل همیشگی خود زندگی می‌کنند، ولی اگر عواقب بیماری سریعا و بطور جدی بروز کنند در آن‌صورت ممکن است لازم باشد به بیمارستان بروید. مطالعات جدید تاثیر رژیم غذایی بهتر بر کسانی که به داشتن اسکیزوفرنی تشخیص داده شده‌اند را بررسی کرده است. نتیجه برخی از این مطالعات بر فواید روغن ماهی که از جمله در ساردین و قرص‌های تقویتی (supplements) وجود دارد، اشاره دارند.

دارو های بیماری

آنتی سایکوتیک ها و نئورولپتیک ها می توانند داروهای مناسبی برای کنترل این بیماری باشند. این داروها ممکن است عوارض جانبی نامطلوب داشته باشند، بویژه اگر به مقدار زیاد استفاده شوند و یا باعث تسکین فرد شوند به آن حد که برای او مشکل شود تا از اثرات مثبت گفتار درمانی استفاده کند. عوارض جانبی این داروها شامل: عوارض مربوط به اعصاب ماهیچه (مانند لرزش دستان، سفت شدن ماهیچه‌ها) و اثرات آنتی ماسکرینیک (antimuscarinic effects) تیرگی بینایی، بالا رفتن ضربان قلب، یبوست و سرگیجگی است.

داروهای قدیمی‌تر آرامبخش امراض روانی مانند کلروپرومازین (chlorpromazine) که اسم تجاری آن لارگاتیل(Largactil) است و هیلوپریدال (haloperidol) که اسامی تجاری آن سره نیس (Serennace) و هالدول(Haldol) است با عواقب جانبی شدید و دراز مدت همراه هستند، مانند صدمه دائمی به سیستم مرکزی اعصاب (که به آن تارداو دیسکینزیا می گویند ( (tardive dyskinesia).ضوابط جدید درباره استفاده از این داروها حاکی از این است که بیمار باید در پائین‌ترین حد ممکن ازاین داروها استفاده کند. هر وقت که ممکن است چنین افرادی باید از داروهای جدیدتر آرامبخش “غیرعادی” مانند ریسپردون (risperidone)، اولان زاپین(olanzapine)، کوه تیاپین(quetiapine)، امی‌سلپراید (amisulpiride)و زوته پین (zotepine) استفاده کنند. 

این داروها با هدف تخفیف عوارض مربوط به اعصاب ماهیچه تهیه شده‌اند. نه فقط این داروها مطمئن تر هستند بلکه عواقب منفی بیماری را نیز کم می‌کنند. این داروها ممکن است بشکل قرص، شربت و یا مایه قابل تزریق عرضه شوند و میزان استفاده از آنها روزانه، هفتگی، هر دو هفته یکبار و یا ماهانه باشد.

این داروها نمی توانند بطور کامل از بروز بیماری جلوگیری کنند ولی شواهدی در دست است که نشان می‌دهد آنها در کم کردن شدت و فواصل بروز بیماری موثر هستند. استفاده از میزان کم این داروها ممکن است بهترین روش برای کنترل عوارض بیماری و تخفیف عوارض جانبی خود داروها باشد. اگر شما از این داروها استفاده می کنید میزان مصرف آنها باید بطور منظم مرور شود تا مصرف آنها به حداقل ممکن برسد.

افراد بطور متفاوت به این داروها عکس العمل نشان می‌دهند و ممکن است مقداری آزمایش لازم باشد تا بهترین نوع دارو برای یک فرد تشخیص داده شود. برای بسیاری از افراد استفاده از این داروها در کاهش عوارض بیماری بسیار موثر است ولی برخی از بیماران اصلا آن را مفید نمی‌یابند. برخی از افراد بعلت عوارض جانبی این داروها از استفاده آنها احتراز می‌کنند و برخی احساس می کنند به آنها اصلا نیازی ندارند.

منبع: psychiatry

ارسال شده در تاریخ ۳۰ بهمن ۱۳۹۶ توسط بهاره نوروزی با موضوع سلامت روان | 501 بازدید

اسکیزوفرنی ؛ از علائم تا روش های درمان این عارضه ذهنی
5 از 100 رای

اطلاعات پزشکی

اخبار پزشکی یکی از مهمترین اطلاعاتی است که امروزه باید تا حدودی از آن برخوردار باشیم. برای این منظور ما به یک بانک اطلاعات پزشکی نیاز داریم، هدف از آن حفظ و ارتقاء تندرستی، درمان بیماری‌ها و بازتوانی آسیب‌ دیدگان است. که با شناخت بیماریها،تشخیص، درمان و جلوگیری از بروز آن‌ها به انجام می‌رسد. مجله پزشکی دانشی را در اختیار شما قرار میدهد که بر روی طیف وسیعی از رشته‌ها شامل از فیزیک و زیست‌شناسی تا علوم اجتماعی، مهندسی و علوم انسانی بنا شده‌است. امروزه هدف سایت پزشکی استفاده از فناوری‌های دانش‌ مبنا و استدلال قیاسی برای رسیدن به راه‌ حل مشکلات بالینی است. اکتشافات در باب ماهیت ژن‌ها و سلول‌ها دریچه‌ای برای تعریف فیزیولوژی بر مبنای سیستم‌های مولکولی فراهم کرده‌است. این بصیرت فیزیولوژیکی راه را برای درک بهتر فرایندهای پیچیده بیماری‌ها و رویکردهای نو درمانی فراهم کرده‌است. تلاش بشر برای درمان بیماری‌ها و آسیب‌ها از دوران پیش از باستان وجود داشته‌ است و در دوران باستان نیز در کنار مذهب و گاه به عنوان بخشی از آن وجود داشته‌ است. در یونان باستان پزشکانی چون بقراط اخبار پزشکی را به عنوان دانش و فنی مجزا مطرح کردند و بنیانگذاران راهی بودند که بعدها توسط پزشکانی همچون ابن‌سینا و رازی (رازی مسلمان نبوده و تنها به توحید اعتقاد داشته یعنی موحد بوده؛ اما به اشتباه عنوان می‌شود که وی مسلمان بوده‌است) طی شد. در رنسانس با بهره‌ گیری از اطلاعات پزشکی عمومی  و اطلاعات پزشکی روز پیشرفت‌ های قابل توجهی کرد. از قرن ۱۹ آنچه به عنوان پزشکی مدرن شناخته می‌شود بنیان گذاشته شد. در اواخر قرن بیستم و دوران معاصر دانش ژنتیک رویکرد نسبت به درمان و بیماری‌ها را دچار تحولی جدی کرد به‌طوری‌ که ژنتیک پزشکی را دارای نقشی متحول‌ کننده برای پزشکی از درمان محور بودن به حفظ سلامتی دانسته‌اند. اهمیت سلامتی در بهره‌وری اجتماع و کیفیت زندگی منجر به تأسیس موسسات و قوانین شده‌است تا مسایلی همچون تحصیل و مجوزدهی به پزشکان تا نحوه استفاده از بودجه‌های درمانی در کشورها قانونمند و تنظیم شوند؛ لذا سازمان‌های پزشکی در کشورهای مختلف برای سازمان دهی و قانونمندسازی فعالیت‌های پزشکی تأسیس شده‌اند. در سایت پزشکی، پزشکان با استفاده از قضاوت بالینی، بیمار را جهت تشخیص، درمان و پیشگیری از بیماری ارزیابی می‌کنند. در عملکرد بالینی معمولاً مراحل شرح حال، معاینه فیزیکی، تهیه فهرست مشکلات، مشخص کردن تشخیص‌های افتراقی، بررسی‌ها (شامل آزمایش و تصویربرداری و …)، رسیدن به تشخیص و در آخر درمان انجام می‌شود. امروزه پیشرفت‌های روزمره علم و گسترش قابل توجه دامنه دانش پزشکی و شناخت بشر از بیماری‌ها منجر به تخصصی شدن پزشکی و تقسیم آن به رشته‌های مختلف شده‌است. با این حال کما کان ارائه خدمات پزشکی در بیشتر جوامع از سطح مراقبت‌های اولیه بهداشتی، با تمرکز روی اطلاعات پزشکی و سلامت و پزشکان خانواده شروع می‌شود و بسته به نیاز در سیستم ارجاع بیماران به سطوح دوم و سوم که خدمات پزشکی تخصصی‌تر را ارائه می‌دهند ارجاع می‌شوند. مجله پزشکی مدرن با انتقاداتی هم مواجه است از جمله عدم دسترسی مناطق محروم و طبقه کم درآمد بعضی جوامع به خدمات پزشکی گران‌قیمت که در این راه سازمان‌هایی همچون سازمان جهانی بهداشت با تعیین سیاست‌های جهانی و ایجاد مسئولیت در کشورها و سیاستمداران نسبت به سلامتی سعی در رفع این نقیصه را دارند.

©یک دکتر / بازنشر مطالب تنها با کسب اجازه کتبی و پرداخت هزینه بابت هر مطلب و همچنین ذکر منبع و لینک مستقیم به همان مطلب مجاز است